Rośliny do biura i galerii handlowych

Sześć dekad badań nad obecnością natury w przestrzeniach komercyjnych

Współczesne wnętrza biurowców, galerii handlowych i budynków użyteczności publicznej coraz częściej wypełnia zieleń. Dla obserwatora może to być wyłącznie zabieg estetyczny, element stylu lub próba nadania przestrzeni bardziej przyjaznego charakteru.

Jednak historia obecności roślin w takich miejscach nie zaczyna się od projektantów wnętrz ani od trendów współczesnego designu. Jej początki sięgają badań prowadzonych w drugiej połowie XX wieku przez psychologów środowiskowych, lekarzy, ergonomów i architektów, którzy próbowali odpowiedzieć na pytanie, dlaczego człowiek tak wyraźnie odczuwa dyskomfort w środowisku całkowicie pozbawionym natury.

Rośliny nie zostały wprowadzone do przestrzeni komercyjnych jako dekoracja. Zostały tam umieszczone, ponieważ zauważono, że ich obecność zmienia sposób, w jaki ludzie funkcjonują w zamkniętych budynkach.

Porównanie dwóch biur: po lewej stronie surowe biuro z lat 70. bez roślin, po prawej nowoczesna przestrzeń pracy z umiarkowaną ilością zieleni i dużym dostępem światła dziennego.

Rośliny w biurach – norweskie badania nad zdrowiem pracowników

Zanim rośliny na dobre pojawiły się w przestrzeniach biurowych jako element projektowy, zaczęto je badać z zupełnie innej perspektywy. Nie interesowało nikogo, czy poprawiają estetykę wnętrza. Pytanie, które zadawali sobie badacze, dotyczyło tego, dlaczego pracownicy nowoczesnych, zamkniętych biur tak często skarżą się na zmęczenie, bóle głowy i podrażnienia dróg oddechowych.

W latach 90. zespół badaczy z Agricultural University of Norway pod kierunkiem Tove Fjeld rozpoczął serię obserwacji w biurach, do których stopniowo wprowadzano rośliny doniczkowe. Były to zwykłe, codzienne przestrzenie pracy. Nie tworzono żadnych specjalnych warunków eksperymentalnych. Chodziło o sprawdzenie, czy obecność roślin w naturalnym środowisku pracy ma jakikolwiek wpływ na ludzi.

Wyniki były jednoznaczne. W pomieszczeniach, w których pojawiły się rośliny, odnotowano:

o 37% spadek dolegliwości związanych z kaszlem
o 30% spadek odczuwanego zmęczenia.

Co istotne, zmiany te nie były wynikiem poprawy wentylacji czy modernizacji budynku. Jedynym nowym elementem w tych przestrzeniach była zieleń.

Czarno-białe zdjęcie biura z lat 90., pracownik przy biurku z komputerem CRT, za nim rośliny doniczkowe na parapecie i naturalne światło z okna.

Kilka lat później badanie Raanaas (2011) pokazało, że pracownicy przebywający w pomieszczeniach z roślinami osiągają lepsze wyniki w zadaniach wymagających skupionej uwagi. Rośliny zaczęto więc postrzegać nie jako element wystroju, lecz jako czynnik realnie wpływający na funkcjonowanie człowieka w miejscu pracy.

Rośliny w open space – teoria odnowy uwagi Kaplanów

W tym samym czasie psychologowie środowiskowi Rachel i Stephen Kaplan próbowali zrozumieć, dlaczego przebywanie w nowoczesnych przestrzeniach biurowych bywa tak wyczerpujące psychicznie.

Zauważyli, że środowiska przeładowane bodźcami — hałasem, ruchem, sztucznym światłem, ekranami — wymagają od człowieka nieustannej selekcji informacji.Nazwali to zjawisko zmęczeniem uwagi.

W odpowiedzi na to opracowali teorię nazwaną Attention Restoration Theory, czyli teorię odnowy zdolności koncentracji. Zgodnie z nią środowiska zawierające elementy natury pozwalają mózgowi przejść z trybu ciągłej analizy w tryb regeneracji.

Rośliny w biurach zaczęto więc postrzegać jako element, który pozwala pracownikom odzyskać zdolność skupienia bez opuszczania miejsca pracy.

Portret Rachel i Stephena Kaplanów na tle gęstej zieleni roślin, uśmiechnięci, sfotografowani w naturalnym otoczeniu.

Sick Building Syndrome – rośliny a jakość powietrza w biurach

W latach 70., wraz z rozwojem szczelnych, klimatyzowanych budynków, zaczęto obserwować zjawisko nazwane Sick Building Syndrome, czyli syndromem chorego budynku.

Pracownicy przebywający w takich przestrzeniach skarżyli się na dolegliwości, które nie miały jednoznacznej przyczyny medycznej. Problemem okazało się środowisko, w którym przebywali.

To wtedy rozpoczęto badania nad zdolnością roślin do poprawy jakości powietrza.

Badania NASA prowadzone przez Wolvertona wykazały, że rośliny potrafią redukować lotne związki organiczne i wpływać na mikroklimat pomieszczeń.

Rośliny zaczęto traktować jako naturalny element wspierający środowisko wewnętrzne budynku.

Landscaped office – biuro krajobrazowe i rośliny jako element architektury

W latach 60. w Niemczech powstała koncepcja organizacji biura nazwana landscaped office, czyli biurem krajobrazowym. Był to sposób projektowania przestrzeni inspirowany krajobrazem naturalnym, w którym unikano sztywnych podziałów i klasycznych ścianek działowych.

Rośliny zaczęły pełnić w tych przestrzeniach konkretne funkcje:

pochłaniały hałas,
tworzyły naturalne granice między stanowiskami pracy
organizowały ruch ludzi w przestrzeni.

Warto zauważyć, że nie była to próba „upiększenia” surowych wnętrz modernizmu. Była to odpowiedź na obserwację, że człowiek w przestrzeni zbyt geometrycznej, twardej i jednorodnej zaczyna odczuwać napięcie i zmęczenie.

Wprowadzenie zieleni miało tę przestrzeń „rozluźnić”, nadać jej rytm bliższy naturze, a przez to — bardziej zrozumiały dla ludzkiej percepcji.

Jakie rośliny sprawdzają się w przestrzeniach komercyjnych

W projektach realizowanych na dużą skalę pytanie nie brzmi: jakie rośliny są najładniejsze, lecz: które gatunki są przewidywalne w zachowaniu, odporne na warunki wnętrz publicznych i dostępne w dużych, powtarzalnych partiach.

Architekci i projektanci zieleni od lat opierają się na tej samej, sprawdzonej grupie roślin. Nie dlatego, że wybór jest ograniczony, lecz dlatego, że doświadczenie pokazało, które gatunki utrzymują formę, dobrze znoszą sztuczne oświetlenie, suchsze powietrze, nieregularną pielęgnację oraz ciągły ruch ludzi.

W takich przestrzeniach roślina staje się elementem architektury. Musi zachowywać kształt, nie reagować gwałtownie na chwilowe przesuszenie, nie tracić walorów estetycznych przy zmiennym świetle i nie wymagać specjalistycznych zabiegów pielęgnacyjnych.

Dlatego w biurowcach, galeriach handlowych, hotelach czy urzędach najczęściej pojawiają się:

Zamioculcas zamiifolia – niezwykle odporny na niedobór światła i wody, zachowuje sztywną, elegancką formę przez wiele miesięcy
Sansevieria – toleruje trudne warunki i stabilizuje kompozycje pionowe
Epipremnum aureum i Scindapsus – stosowane w zazielenieniach wertykalnych i nasadzeniach kaskadowych
Philodendron scandens i większe odmiany filodendronów – dają efekt gęstości i miękkości zieleni
Spathiphyllum – dobrze znosi półcień i utrzymuje świeży wygląd liści
Ficus lyrata, Ficus elastica – wykorzystywane jako akcenty architektoniczne o dużej skali
Draceny, Kentia, Chamaedorea – rośliny budujące „strukturę” zieleni w wysokich przestrzeniach
Monstera deliciosa – ceniona za silny, rozpoznawalny rysunek liścia i odporność

21 cm

ok. 95cm

Zamioculcas

zamiifolia

149.00 zł

Sansevieria

Zeylenica

34.90 zł

Epipremnum

Aureum na paliku

109.00 zł

Dodaj do koszyka

17 cm

ok. 60cm

Spathiphyllum

Bingo Cupido

44.90 zł

Dodaj do koszyka

Są to gatunki, które przez dekady „sprawdziły się” w setkach realizacji na całym świecie. Ich wybór nie jest przypadkowy. To efekt obserwacji tego, jak rośliny zachowują się po miesiącach i latach w przestrzeniach publicznych.

Hurtowa dostawa roślin do biurowców i galerii handlowych

W dużych realizacjach równie istotny jak dobór gatunku jest dostęp do roślin w jednakowej jakości, wielkości i powtarzalności. Projekt zazielenienia przestrzeni publicznej wymaga często kilkudziesięciu lub kilkuset egzemplarzy tego samego gatunku, w tej samej wysokości, o zbliżonym pokroju.

21 cm

ok. 70cm

Monstera

deliciosa

59.00 zł

Ficus

Microcarpa Moclame

79.00 zł

Dodaj do koszyka

12 cm

ok. 40cm

Ficus

Robusta

17.90 zł

Dodaj do koszyka

6 cm

ok. 12cm

Dracaena

fragrans Tornado

19.90 zł

Dodaj do koszyka

Zagajnik współpracuje z 5 najważniejszymi Holenderskimi producentami roślin. Dostarczamy rośliny do biurowców, rośliny do galerii handlowych oraz rośliny do obiektów publicznych, w których zieleń nie pełni funkcji dekoracyjnej, lecz środowiskową i architektoniczną. Oznacza to:

możliwość przygotowania dużych, powtarzalnych partii roślin
dobór gatunków sprawdzonych w realizacjach komercyjnych
selekcję roślin pod kątem formy, zdrowia i stabilności
współpracę z projektantami na etapie planowania nasadzeń
organizację bezpiecznego transportu i dostaw na miejsce inwestycji

W takich projektach roślina nie jest pojedynczym egzemplarzem w donicy. Jest elementem większej kompozycji, która ma funkcjonować w przestrzeni przez lata. Dlatego kluczowe jest nie tylko to, jak roślina wygląda w dniu dostawy, ale jak będzie wyglądała po roku użytkowania w biurowcu czy galerii.

To właśnie ta perspektywa – długofalowa, architektoniczna i środowiskowa – decyduje o tym, jakie rośliny trafiają do przestrzeni publicznych i dlaczego ich dostawa wymaga doświadczenia w pracy na skalę hurtową.